Arabskie pierożki z daktylami
Arabskie pierożki z daktylami zagoszczą na naszym wigilijnym stole także w tym roku. Obok pierogów z grzybami, łazanek i innych tradycyjnych polskich potraw po raz kolejny znajdzie się miejsce na bliskowschodni akcent. Jeśli jeszcze ich nie jedliście, naprawdę warto spróbować.
Mam ogromny sentyment do kuchni krajów Zatoki Perskiej. Kiedy mieszkaliśmy w Arabii Saudyjskiej, mogłam ją poznać dosłownie od kuchni. Wspólne gotowanie z Saudyjkami, Libankami, Syryjkami i kobietami z innych krajów wiele mnie nauczyło. Nie chodziło wyłącznie o nowe smaki. Równie ciekawe były sposoby doprawiania, podawania jedzenia i zwyczaje przy wspólnym stole.
Do niektórych przepisów wracamy szczególnie chętnie. Sambousek są jednym z nich – i wcale nie czekamy z nimi wyłącznie do świąt. Podobnie jest z ciasteczkami z mahlabem, które poznaliśmy podczas pobytu w Al-Khobar.
Czym są arabskie pierożki sambousek?
Sambousek, znane również jako sambousa, to niewielkie pierożki z nadzieniem, popularne w kuchniach Bliskiego Wschodu. Przygotowuje się je zarówno na słono, jak i na słodko. W zależności od kraju i domowego zwyczaju mają kształt półksiężyców, stożków albo trójkątów. Nie wszędzie robi się je z takiego samego ciasta – jedne są kruche, inne cienkie i chrupiące, a jeszcze inne drożdżowe.
Historia tych pierożków jest bardzo długa. Przepisy na sanbusaj pojawiały się w arabskich książkach kucharskich już w X wieku. Z czasem podobne potrawy rozpowszechniły się także w Azji Południowej, gdzie najbardziej znana jest indyjska samosa. Dziś można je kupić zarówno w małych ulicznych barach, jak i w restauracjach. Mają nawet swoje nieoficjalne święto – Światowy Dzień Samosa obchodzony 5 września.
W przepisach i na opakowaniach spotkacie różne nazwy: sambousa, sambousek lub sambusaj w krajach arabskich, samosa w Indiach i Pakistanie, samsa w Azji Środkowej, sambuus w krajach Rogu Afryki czy chamuça w Portugalii i Mozambiku. Nazwy oraz nadzienia zmieniają się wraz z regionem.
Na pierwszym zdjęciu pokazujemy pierożki z ciasta drożdżowego przygotowane według przepisu Karimy Kanjo. Poniżej podajemy inną, niedrożdżową wersję ciasta, którą również lubimy i do której przygotowujemy farsz daktylowy. Można też spotkać przepisy z proszkiem do pieczenia lub gotowym ciastem filo. Jeśli zostaną Wam daktyle, przydadzą się również do arabskich ciasteczek ma’amoul.
Arabskie pierożki z daktylami – przepis
Przygotowując sambousek, najwięcej czasu poświęcamy na wałkowanie i lepienie. Warto robić je bez pośpiechu, zwłaszcza za pierwszym razem. Ciasto powinno być cienkie, a farsz przestudzony – wtedy pierożki łatwiej szczelnie zamknąć.
Składniki na arabskie pierożki z daktylami
Proporcje na około 30–40 sztuk, zależnie od wielkości i sposobu lepienia. Jedna szklanka ma 250 ml.
Ciasto na pierożki sambousek
- 4 szklanki mąki pszennej
- ½ szklanki oleju słonecznikowego lub rzepakowego (125 ml)
- ½ szklanki roztopionego i przestudzonego masła (125 ml)
- ½ szklanki letniej wody (125 ml), ewentualnie odrobina więcej
- 1 duże jajko, lekko roztrzepane
- ½ łyżeczki soli
- odrobina mąki do podsypywania stolnicy
- olej do głębokiego smażenia lub niewielka ilość oleju do posmarowania pierożków przed pieczeniem
Farsz z daktyli i kokosu
- 500 g miękkich daktyli bez pestek
- około ¾ szklanki wiórków kokosowych
- 5–6 łyżek cukru lub mniej, zależnie od słodyczy daktyli
- 2 łyżki masła ghee
Jeśli kupujecie daktyle z pestkami, usuńcie je przed ważeniem miąższu. Bardzo miękkie, mięsiste daktyle zwykle nie potrzebują całej ilości cukru.
Jak zrobić arabskie pierożki z daktylami?
- Przygotuj składniki na ciasto. Rozpuść sól w letniej wodzie. Masło roztop i odstaw, aby przestygło – powinno pozostać płynne, ale nie może być gorące. Jajko lekko roztrzep widelcem.
- Wyrób ciasto. Wsyp mąkę do dużej miski. Wlej osoloną wodę, olej i roztopione masło, a następnie dodaj jajko. Wymieszaj i zagniataj przez kilka minut, aż powstanie miękkie, jednolite ciasto. Jeśli jest zbyt suche i nie chce się połączyć, dodawaj wodę po jednej łyżce. Nie dosypuj od razu dużo mąki – po odpoczynku ciasto stanie się łatwiejsze do wałkowania.
- Odstaw ciasto. Uformuj kulę, włóż ją do miski, przykryj i wstaw do lodówki na około godzinę. Przed wałkowaniem pozostaw ciasto na blacie przez kilka minut, jeśli mocno stwardniało od masła.
- Zrób farsz z daktyli. Posiekaj daktyle na małe kawałki. Na patelni rozpuść masło ghee, wsyp wiórki kokosowe i cukier. Podgrzewaj na niedużym ogniu przez 1–2 minuty, mieszając, a następnie dodaj daktyle. Smaż jeszcze krótko, aż składniki połączą się w gęstą masę. Jeśli farsz jest bardzo suchy, dodaj 1–2 łyżki wody. Odstaw do wystudzenia.
- Cienko rozwałkuj ciasto. Podziel je na kilka części. Każdą rozwałkuj na lekko podsypanej mąką stolnicy na grubość około 1,5–2 mm. Możesz też użyć maszynki do makaronu. Pozostałe kawałki trzymaj pod przykryciem, żeby nie obsychały. Wycinaj krążki o średnicy około 7–8 cm albo przygotuj paski na trójkątne sambousek.
- Napełnij i zlep pierożki. Nakładaj niewielkie porcje zimnego farszu – zwykle po jednej czubatej łyżeczce na krążek. Złóż ciasto na pół i mocno dociśnij brzegi palcami lub widelcem. Jeśli brzegi są podsypane mąką, usuń jej nadmiar i lekko zwilż je wodą przed sklejeniem. Trzy sposoby formowania opisujemy poniżej.
- Usmaż albo upiecz sambousek. Do smażenia rozgrzej olej do około 170–175°C i wkładaj pierożki partiami, nie przepełniając garnka. Smaż zwykle 3–4 minuty, obracając, aż będą złociste z obu stron. Jeśli wolisz pieczenie, ułóż je na blasze z papierem, posmaruj cienko olejem i piecz w 190°C, grzałka góra–dół, około 15–20 minut lub do wyraźnego zrumienienia.
- Odsącz i podaj. Usmażone pierożki wyjmij łyżką cedzakową na papierowy ręcznik. Pieczone pozostaw na blasze na kilka minut. Sambousek z daktylami smakują zarówno lekko ciepłe, jak i po ostudzeniu.
Jak lepić pierożki sambousek? Trzy sposoby
Wybór kształtu zależy od tego, ile mamy czasu i jak cienko udało się rozwałkować ciasto. Najprościej zrobić półksiężyce, podobnie jak polskie pierogi.
- Półksiężyce. Wytnij krążki o średnicy około 7–8 cm. Nałóż farsz na środek, złóż krążek na pół i zlep brzegi. Możesz je dodatkowo docisnąć widelcem.
- Stożki. Wytnij koła o średnicy około 12–15 cm i przekrój je na pół. Każdy półokrąg zwiń, łącząc proste brzegi w stożek. Napełnij kieszonkę farszem, a następnie dokładnie zamknij otwór.
- Trójkąty z pasków ciasta. Rozwałkuj ciasto bardzo cienko i potnij na paski szerokości około 5–6 cm. Paski powinny być wystarczająco długie, by złożyć je kilkukrotnie. Na jednym końcu ułóż małą porcję farszu, złóż róg paska po skosie, tworząc trójkąt, i zawijaj dalej, aż dojdziesz do końca. Ostatni brzeg zwilż wodą i dokładnie przyklej.
Nasz patent – szczelnie sklejone brzegi
Na krążek o średnicy 7–8 cm wystarczy czubata łyżeczka wystudzonego nadzienia. Zostawiamy dookoła około centymetra wolnego ciasta i pilnujemy, żeby brzegi były czyste. Daktylowa masa jest tłusta i słodka, więc nawet jej niewielka ilość utrudnia sklejenie. Jeśli krawędzie ciasta zdążyły przeschnąć, zwilżamy je odrobiną wody i mocno dociskamy palcami lub widelcem. Tak przygotowane pierożki znacznie rzadziej otwierają się podczas smażenia.
Smażyć czy piec arabskie pierożki sambousek?
Najbardziej lubimy sambousek smażone w głębokim tłuszczu. Są wtedy chrupiące i równomiernie rumiane. Ważne, żeby olej nie był za zimny – pierożki będą wtedy dłużej się smażyły i mogą wchłonąć więcej tłuszczu. Przy zbyt wysokiej temperaturze ciasto zrumieni się za szybko.
Można je także upiec, zwłaszcza gdy przygotowujemy większą porcję. Pieczone sambousek mają trochę inną strukturę, ale też dobrze smakują. Warto posmarować je cienko olejem i obserwować pod koniec pieczenia, bo czas zależy od grubości ciasta i wielkości pierożków.
Czy pierożki z daktylami można przygotować wcześniej?
Tak, i przy świątecznych przygotowaniach to bardzo wygodne. Ciasto i nadzienie można zrobić poprzedniego dnia, przechowywać osobno w lodówce i ulepić pierożki dopiero przed smażeniem. Farsz musi być wystudzony, zanim trafi na ciasto.
Można też zamrozić surowe, ulepione pierożki. Najpierw rozkładamy je pojedynczo na tacy, a gdy stwardnieją, przekładamy do zamykanego pojemnika lub woreczka. Gotowe, usmażone pierożki najlepiej odgrzewać krótko w piekarniku, aby ponownie były chrupiące.
Inne przepisy na samosa i sambousa
Na blogu mamy już kilka innych przepisów na te pierożki. Jeśli wolicie wytrawne nadzienia, zajrzyjcie także do:
- Samosy warzywne – indyjska wersja z warzywami i przyprawami.
- Samosa – pyszne pierożki po raz drugi – z kurczakiem i batatami.
- Sambousa, czyli pierogi po saudyjsku – z wołowiną.
Najczęstsze pytania o arabskie pierożki z daktylami
Czy trzeba dodawać cukier do farszu?
Nie zawsze. W oryginalnych proporcjach jest 5–6 łyżek cukru, ale jeśli daktyle są bardzo słodkie, można dać go znacznie mniej albo całkowicie pominąć. Najlepiej spróbować nadzienia przed lepieniem pierożków.
Czym zastąpić wiórki kokosowe?
Można je pominąć i dodać nieco więcej drobno posiekanych daktyli. Jeśli lubicie orzechy, część wiórków można zastąpić drobno mielonymi migdałami. Farsz powinien pozostać na tyle zwarty, żeby nie wypływał z ciasta.
Czy pierożki z daktylami można zrobić z ciasta filo?
Tak, ale będzie to już inna wersja sambousek. Cienkie płaty filo trzeba zabezpieczyć przed wysychaniem i lekko posmarować tłuszczem przed składaniem. Najwygodniej zrobić z nich niewielkie trójkąty i upiec według wskazówek na opakowaniu, pilnując, żeby nadzienie nie wydostawało się na zewnątrz.
Udostępnij przepis
Jeśli przygotujecie arabskie pierożki z daktylami, napiszcie, czy wolicie je smażone, czy pieczone. Chętnie dowiemy się też, który sposób lepienia sprawdził się u Was najlepiej.
Komentarze