10/01/2018

Witamina K – kiedy suplementować?

Co to jest witamina K

Witamina K jest rozpuszczalną w tłuszczach witaminą naturalnie występującą w niektórych produktach spożywczych, jest też oczywiście dostępna jako suplement diety.
Witamina K pełni w naszym organizmie kilka ważnych funkcji - reguluje wytwarzanie protrombiny, wpływając tym samym na krzepnięcie krwi oraz odgrywa istotną rolę w gospodarce wapniowej. Niedobór witaminy K może przyczynić się do wystąpienia krwawień. W ostatnich latach podkreśla się także wpływ witaminy K na procesy przebudowy kości. Witamina K wraz z witaminą D stanowi ważny element w zapobieganiu i leczeniu osteoporozy. Badania wykazały, że witamina K ma także działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, ponadto może hamować rozwój niektórych nowotworów.

Witamina K - kiedy suplementować witaminę K
Bogatym źródłem witaminy K są warzywa kapustne

Źródła witaminy K

Do naturalnych postaci witaminy K zaliczamy:
  • witaminę K1 (filochinon) występującą m.in. w mleku krowim, zielonych warzywach liściastych (m.in. w szpinaku, sałacie, boćwinie), roślinach z rodziny kapustnych tj. kapusta włoska, jarmuż, brokuły, brukselka oraz w soi, olejach roślinnych, zwłaszcza sojowym i rzepakowym i niektórych owocach
  • witaminę K2 (menachinon) obecną m.in. w serach, mięsie, jajach i wytwarzaną przez bakterie jelitowe.
Syntetycznie otrzymywana jest natomiast witamina K3 (menadion), która nie jest aktualnie stosowana w suplementach diety. Przeprowadzone w latach 80. i 90. ubiegłego wieku, badania laboratoryjne wykazały bowiem, że uszkadza ona komórki wątroby.

Witamina K jest obecna w większości suplementów multiwitaminowych i multimineralnych. Jest również dostępna w suplementach diety zawierających tylko witaminę K lub witaminę K w połączeniu z kilkoma innymi składnikami - zazwyczaj wapniem, magnezem i / lub witaminą D.
Kupując suplementy witaminy K możemy również spotkać symbole takie jak MK-4 czy MK-7 – są to oznaczenia różnych struktur chemicznych witaminy K. W ostatnich latach szczególną popularność zyskała MK-7, z uwagi na wysoką aktywność w procesach aktywujących czynniki krzepnięcia krwi i przebudowy tkanki kostnej. Badania wykazały, że suplementacja MK-7 może m.in. poprawiać gęstość mineralną kości i zmniejszać ryzyko złamań bioder.

Dlaczego potrzebujemy witaminy K

Zgodnie z "Normami żywienia dla populacji Polski" opracowanymi przez Instytut Żywności i Żywienia normy na witaminę K, ustalone na poziomie wystarczającego spożycia kształtują się następująco:


Klasycznymi objawami niedoboru witaminy K są krwawienia i krwotoki, ale występują one tylko w ciężkich przypadkach. Niedobór witaminy K może również zmniejszyć mineralizację kości i przyczynić się do osteoporozy.

Kiedy wskazana jest suplementacja witaminy K

Suplementacja witaminy K jest wskazana u niemowląt. Z uwagi na fakt dosyć łatwej dostępności żywności bogatej w witaminę K, niedobory tej witaminy wynikają zazwyczaj z nieprawidłowego trawienia lub wchłaniania tego związku w przewodzie pokarmowym. Prawidłowo zbilansowana i urozmaicona dieta pokryje w pełni zapotrzebowanie na tą witaminę.
Wbrew szerokiej promocji suplementów diety, na dzień dzisiejszy brakuje dowodów naukowych i jednoznacznych rekomendacji dotyczących suplementacji witaminy K u osób zdrowych. Wyjątek stanowią niemowlęta. Zgodnie z zaleceniami polskich ekspertów w dziedzinie pediatrii i neonatologii, witaminę K podaje się noworodkom wkrótce po urodzeniu, aby zapobiec skazie krwotocznej. Noworodki narażone są na niedobór witaminy K z uwagi na m.in. ograniczony transport tej witaminy przez łożysko, niewielką ilość witaminy K w mleku kobiecym oraz brak w jelicie bakterii odpowiedzialnych za produkcję tej witaminy.

Klinicznie istotny niedobór witaminy K u dorosłych występuje bardzo rzadko i zwykle ogranicza się do osób z zaburzeniami złego wchłaniania lub przyjmujących leki, które zakłócają metabolizm witaminy K. Ludzie z zespołem złego wchłaniania i innymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak mukowiscydoza, celiakia, wrzodziejące zapalenie okrężnicy i zespół krótkiego jelita, mogą nie wchłaniać witaminy K prawidłowo. Poziom witaminy K może być również niski u pacjentów poddanych operacji bariatrycznej, chociaż objawy kliniczne mogą nie występować.  Osoby te mogą potrzebować monitorowania poziomu witaminy K, a w niektórych przypadkach suplementacji witaminą K.

Źródła:
1. www.portaldietetyka.pl Polskie Towarzystwo Dietetyki, 
2. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminK-HealthProfessional
3. Normy żywienia dla populacji Polski, pod. red. prof. dr hab. n. med. Mirosława Jarosza, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017, 
4. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2903/j.efsa.2017.4780

Uwaga! Nie jestem lekarzem, ani farmaceutą. Zawarte w tym artykule informacje opracowałam na podstawie podanych w przypisach źródeł. W żadnym wypadku nie zastąpią one wizyty u lekarza ani konsultacji farmaceuty. Należy pamiętać, że żadne suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety.

Witamina K - kiedy suplementować witaminę K
Brokuły i jarmuż to ważne źródło witaminy K

3 komentarze:

  1. Najważniejsze to dbać o siebie i badać się przede wszystkim :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Masz całkowitą rację, jednak wiele osób sięga po suplementy bez większego zastanowienia i bez względu na to czy uzupełnienie witamin i minerałów jest im potrzebne

      Usuń
  2. Bardzo dobrze, że zwracasz uwagę na tę kwestię. Rzeczywiście, wiele osób, chcąc prowadzić "fit lifestyle", bezrefleksyjnie zaczyna wrzucać w siebie przypadkowe suplementy, myśląc, że to da im lepszy efekt, lub że przynajmniej nie zaszkodzi. A to nie do końca prawda, bo zaszkodzić może. Ciekawy artykuł poświęcony stosowaniu suplementacji znalazłam na blogu trenera Michała Wrzoska, polecam zajrzeć, tym bardziej, jeśli wasza wiedza na ten temat opiera się na domysłach i strzępkach niepotwierdzonych informacji z różnych źródeł. Ja ufam tylko artykułom opartym o rzetelne badania naukowe.

    OdpowiedzUsuń

Drogi Czytelniku - pisząc komentarz, zgadzasz się na przetwarzanie swoich danych osobowych

Drukuj lub zapisz przepis

Copyright © 2014 Cztery Fajery - blog kulinarny , Blogger