5/16/2019

Kaczka pieczona w ziołach

Kaczka pieczona w ziołach
Kaczka pieczona w ziołach i nadziewana jabłkami, aromatyczne, niemal wykwintne danie, dobre zarówno na rodzinny obiad, jak i wystawne przyjęcie. Pieczona na parze jest idealnie miękka, soczysta i ma cudownie chrupiącą skórką.

Kaczka pieczona w ziołach

Kaczka pieczona w ziołach faszerowana jabłkami była dla mnie również kolejnym sprawdzianem piekarnika parowego Electrolux z serii 700 SteamCrisp (model  EOC6H71Z). Wybór tej marki nie był przypadkowy, większość naszego AGD pochodzi właśnie ze zlokalizowanych w Europie fabryk Electroluxa i od lat jestem z nich niezmiennie zadowolona. 
Piekarnik parowy Electrolux SteamCrisp mam go od niedawna, ale z każdym dniem coraz bardziej doceniam jego zalety. Najbardziej obawiałam się czy spełni swoją rolę podczas wypieku pieczywa i serników, ten egzamin piekarnik zdał na najwyższą ocenę. Chleby, zarówno na drożdżach, jak i na zakwasie upiekły się idealnie, a dzięki funkcji pary ich skórka była równomiernie wypieczona i chrupiąca.
Piekarnik sprawdził się także podczas przygotowywania słodkich wypieków, jednak swoje największe zalety ujawnił kiedy zaczęłam piec mięsa i drób. Soczyste pieczenie, które przygotowałam na święta korzystając z czujki temperatury było po prostu idealne, podobnie jak pieczony z funkcją pary drób - spójrzcie tylko na zdjęcia kaczki pieczonej w ziołach. Korzystanie z termosondy ma jeszcze jedną zaletę - piekarnik sam się wyłączy, kiedy mięso osiągnie w środku pożądaną temperaturę, dzięki temu nie ma obaw, że coś przypalimy. To najlepsze ze znanych mi rozwiązań do przygotowywania naszych ulubionych steków.
Oprócz opcji szybkiego nagrzewania i wspomnianych wyżej funkcji piekarnik posiada także program pizza, wilgotny termoobieg, rozmrażanie, szybki grill i turbo grill oraz standardowe - grzałka góra - dół i grzałka dolna. Dużą zaletą są cicho domykające się drzwi oraz czyszczenie parowe.

Przepisy na dania z kaczki

kaczka pieczona z jabłkami

Kaczka pieczona w ziołach

Kaczka pieczona w ziołach

  • 1 młoda kaczka (o wadze około 2 kg)
  • 2-3 kwaskowe jabłka
  • 1 czubata łyżeczka tymianku
  • 1 łyżka mielonego czosnku (można zastąpić świeżym dobrze roztartym czosnkiem)
  • .pół łyżeczki ostrej papryki
  • 1 czubata łyżeczka soli
  • 1 łyżeczka mielonego pieprzu
  • 1 łyżka soku z cytryny lub pomarańczy (lub więcej jeśli marynata będzie za gęsta)
  • 2 łyżki roztopionego masła lub oliwy

Do dekoracji - kilka gałązek świeżego tymianku, 1 lub 2 kwaskowe jabłka (np. Boiken lub Szara Reneta) pokrojone w ósemki.

Uwaga: Proporcje ziół i przypraw dotyczą kaczki o wadze około 1,8 do 2,2 kg. Można je oczywiście modyfikować zgodnie z upodobaniami.

Przepis na kaczkę pieczoną z ziołami

Przyprawy, zioła i czosnek wymieszać z roztopionym masłem (lub oliwą) i sokiem z cytryny lub pomarańczy. Kaczkę umyć, osuszyć, natrzeć w środku i na zewnątrz  przygotowaną marynatą i odstawić  na około dwie - trzy godziny do lodówki.
Jabłka umyć, nieobrane jabłka podzielić na ćwiartki lub ósemki i wyciąć gniazda nasienne.
Do wnętrza kaczki włożyć tyle jabłek, ile się zmieści, otwory (po szyjce i "dolny") spiąć wykałaczkami.
Przed pieczeniem kaczkę posmarować roztopionym masłem. Kaczkę ułożyć grzbietem do dołu w naczyniu żaroodpornym lub brytfannie. Wstawić do piekarnika nagrzanego do około 220 stopni (grzałka góra - dół) i piec przez 20-30 minut bez przykrycia, następnie zmniejszyć temperaturę do 180 stopni, założyć pokrywkę.i piec około 120-150 minut.
W połowie pieczenia odwrócić kaczkę grzbietem do góry. Na około 20 minut przed końcem pieczenia  dodać pozostałe jabłka, również pokrojone na ćwiartki lub ósemki.
Przed podaniem udekorować świeżym tymiankiem.

Jak upiec kaczkę w ziołach w piekarniku parowym

Przygotowaną jak powyżej kaczkę ułożyć w naczyniu żaroodpornym lub brytfannie grzbietem do dołu. Piekarnik nagrzać do temperatury 200 stopni, funkcja termoobieg + parowe i piec około 15-20 minut. Zmniejszyć temperaturę do 180 stopni i piec jeszcze około 100 do 120 minut. W połowie pieczenia odwrócić kaczkę grzbietem do góry.

Kaczka pieczona w ziołach

Z czym podawać kaczkę w ziołach z jabłkami

Kaczkę pieczoną w ziołach możemy serwować z kluskami śląskimi lub kopytkami, pieczonymi ziemniakami albo puree ziemniaczanym lub z ulubioną kaszą.
Najczęściej podaję ją z dodatkiem  konfitury z żurawiny lub borówek.

Kaczka pieczona w ziołach

Kaczka pieczona w ziołach

5/10/2019

Szybkie ciasto cytrynowe

Szybkie ciasto cytrynowe

Szybkie ciasto cytrynowe ucierane

Szybkie ciasto cytrynowe - wilgotne aromatyczne, idealne na... słodkie śniadanie. Bazę stanowi zwykłe ciasto ucierane, ale dodatek soku i skórki z cytryny nadaje mu niepowtarzalny smak.
Można też pójść o krok dalej i zastąpić mąkę ziemniaczaną budyniem waniliowym.
Szybkie ciasto cytrynowe można przygotować w ekspresowym tempie umieszczając od razu wszystkie składniki w misie miksera, ale zazwyczaj przygotowuję je zgodnie z poniższym przepisem.

Z ucieranym ciastem cytrynowym wiąże się zabawna historyjka. Chciałam upiec je na warsztaty fotograficzne, które prowadził Stanisław Drężek - jeden z najlepszych fotografów jakich znam i zarazem doskonały nauczyciel fotografii. Bardzo mi zależało, aby to było piękne, puszyste ciasto cytrynowe. Byłam tak zaaferowana, że uruchamiając piekarnik włączyłam funkcję grill. To co widzicie na zdjęciach to właśnie ucierane ciasto cytrynowe upieczone na grillu. Funkcję grillowania wyłączyłam dopiero na około 10 minut przed końcem pieczenia.
Mimo tej pomyłki ciasto cytrynowe wyszło genialne w smaku i z... cudownie chrupiącą skórką.

Ps. Ciasta na warsztaty oczywiście nie zabrałam, ale w najbliższym czasie pojawi się na blogu sporo przepisów zilustrowanych zdjęciami wykonywanymi podczas warsztatów fotograficznych prowadzonych przez Staszka Drężka.

Szybkie-ciasto-cytrynowe

Szybkie ciasto cytrynowe

1 szklanka = 250 ml
najlepiej, aby wszystkie składniki były w temperaturze pokojowej
  • 250 g miękkiego masła lub dobrej jakości margaryny 
  • półtorej szklanki cukru pudru
  • 1 łyżeczka ekstraktu z wanilii 
  • 3 jajka 
  • 2 płaskie łyżki mąki ziemniaczanej lub 1 opakowanie budyniu waniliowego
  • 2 szklanki mąki pszennej
  • szczypta soli
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia 
  • 3 łyżki soku i skórka otarta z małej cytryny 
Szybkie-ciasto-cytrynowe

Przepis na szybkie i łatwe ciasto cytrynowe

Mąkę przesiewam z proszkiem do pieczenia i odkładam na bok.
Masło ucieram z cukrem pudrem na jasny, puszysty krem, korzystając z najwyższych obrotów miksera. Nie przerywając ucierania dodaję ekstrakt z wanilii (lub cukier waniliowy) i szczyptę soli, a następnie kolejno po jednym jajku, nie przejmując się, jeśli masa mi się zważy.
Zmniejszam obroty miksera do minimum i porcjami dodaję na przemian mąkę pszenną wymieszaną z proszkiem do pieczenia i mąkę ziemniaczaną (lub budyń). Na sam koniec dodaję sok z cytryny i skórkę cytrynową i miksuję kilka chwil, do połączenia składników.
Formę (keksówkę,  okrągłą lub do babki) smaruję masłem i obsypuję mąką. Ciasto przelewam do formy i piekę przez około 40-45 minut lub do tzw. suchego patyczka w piekarniku nagrzanym do temperatury 180 stopni (grzałka góra - dół).
Po upieczeniu wyjmuję ciasto z formy, i pozostawiam do wystygnięcia na kratce.
Szybkie ciasto cytrynowe można udekorować lukrem lub cukrem pudrem.

 Szybkie-ciasto-cytrynowe

Szybkie ciasto cytrynowe

5/09/2019

Mikstury olei i oleje w kapsułkach

Mikstury olei i oleje w kapsułkach
Tłoczone na zimno oleje zadomowiły się w naszej diecie już wiele lat temu. Ich korzystny wpływ na zdrowie trudno przecenić, a tradycja stosowania olei w medycynie sięga tysięcy lat.  Nierafinowane,  tłoczone na zimno mogą zapobiegać lub opóźniać rozwój chorób cywilizacyjnych takich jak otyłość, choroby sercowo-naczyniowe i nowotwory  czy nadciśnienie. Są bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym niezbędnych kwasów tłuszczowych: linolowego i alfa-linolenowego.oraz cennych dla zdrowia związków bioaktywnych

Przyzwyczailiśmy się już, że niemal w każdym sklepie ze zdrową żywnością możemy bez problemu kupić tłoczone na zimno, jednorodne oleje z nasion (np. czarnuszki, ostropestu, ogórecznika), owoców (np.rokitnik, oliwki) czy orzechów.
Dostępne są już także mikstury nierafinowanych, tłoczonych na zimno olei opracowane i zbilansowane pod kątem kompleksowego zapobiegania lub łagodzenia objawów określonych schorzeń.  Dotychczas miałam do czynienia z dwoma tego typu naturalnymi suplementami.diety marki Dr Gaja, których producentem jest firma Propharma.

Mikstury-olei-i-oleje-w-wkapsulkach

Mikstura Olei HEPA w skład której wchodzą tłoczone na zimno, nierafinowane oleje z nasion ostropestu (75,54%), nasion lnu (9,94%), nasion czarnuszki (9,94%) oraz ekstrakt z ostropestu (0,57%) ma za zadanie chronić wątrobę i przyśpieszać jej regenerację.
Jej główne składniki - olej i ekstrakt z ostropestu plamistego są bogatym źródłem sylimaryny, jednej z najczęściej stosowanych substancji wzmacniających wątrobę. Sylimaryna ma udowodnione naukowo silne właściwości detoksykacyjne, żółciotwórcze i żółciopędne, przeciwzapalne i hamuje procesy włóknienia wątroby, obniżając ryzyko wystąpienia marskości wątroby. Zalecana jest w leczeniu uszkodzenia wątroby substancjami toksynami, m.in. na skutek przyjmowania leków obciążających wątrobę i nadmiernego spożycia alkoholu oraz w procesie leczenia wirusowych zapaleń wątroby. Oprócz korzystego wpływu na wątrobę, olej z ostropestu reguluje też pracę nerek, obniża poziom cukru we krwi i cholesterolu, zwalcza wolne rodniki, chroni przed zawałem mięśnia sercowego oraz posiada potwierdzone działanie antynowotworowe.

Wchodzący w skład mikstury olei HEPA olej z nasion lnu jest jednym z najzdrowszych olei roślinnych i bogatym źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 oraz omega-6. odpowiedzianych za stabilizację poziomu cholesterolu. Olej lniany zapobiega chorobom układu krążenia, reguluje funkcjonowanie układu odpornościowego i zwalcza stany zapalne, usprawnia procesy trawienne, wspiera układ nerwowy oraz chroni organizm przed wieloma chorobami.

Olej z nasion czarnuszki znany i ceniony był już w czasach starożytnych. Ma silne właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe i antynowotworowe. Korzystnie wpływa na funkcjonowanie wątroby zabezpieczając ją i odtruwając, wspiera też układ pokarmowy i działa ochronnie na żołądek. Ponadto olej z czarnuszki wzmocnienia system odpornościowy, łagodzi alergie, obniża ciśnienie krwi i chroni przed rozwojem miażdżycy oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia

Mikstury-olei-i-oleje-w-kapsulkach

Mikstura Olei Cardio  opracowana została w celu kompleksowo wspomagania pracy układu krążenia - w tym zmniejszenia ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej i utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. W jej skład wchodzą nierafinowane, tłoczone na zimno: olej z nasion lnu (70%), olej z nasion wiesiołka (10%), olej z nasion ostropestu 10%, olej z czarnuszki 10%

Olej z wiesiołka jest bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, przy czym aż 70% ich składu stanowi kwas linolowy mający silne działanie antymiażdżycowe. Rozwojowi miażdżycy zapobiegają też zawarte w tej niepozornej roślinie fitosterole, które blokują wchłanianie złego cholesterolu. Zawarty w nim kwas gamma-linolenowy poprawia przepływ krwi w naczyniach krwionośnych i obniża ciśnienie.
Olej z wiesiołka ułatwia spalanie tłuszczów i zapobiega ich odkładaniu w organizmie, wspiera także oczyszczanie organizmu z toksycznych substancji, a przyczyniając się do regeneracji tkanek łącznej i chrzęstnej łagodzi dolegliwości reumatyczne. Zawarta w nim witamina E opóźnia procesy starzenia.
Właściwości pozostałych olei wchodzących w skład mikstury Cardio znajdziecie powyżej.

Mikstury olei HEPA i Cardio zawierają oleje tłoczone na zimno w starannie dobranych proporcjach. Ponieważ do ich produkcji wykorzystano oleje nierafinowane obie mikstury mają smak i aromat  charakterystyczny dla nasion z których powstały. Dzięki temu stanowią doskonały dodatek do zimnych sosów sałatkowych i dressingów. Urozmaicą też smak białych serów i grillowanych warzyw.

Nie każdemu odpowiada smak oleju, szczególnie intensywny i ostry w przypadku nierafinowanego, tłoczonego na zimno oleju z czarnuszki, W tej sytuacji można sięgnąć po kapsułki z olejem z czarnuszki. To także wygodne rozwiązanie dla osób, które chcą zadbać o swoje zdrwie a nie mogą sobie pozwolić na zabieranie ze sobą butelki z olejem.

Szczegółowe informacje na temat dawkowania można znaleźć na stronie producenta: www.propharma24.pl

Źródła:
1. http://www.drgaja.pl/
2. https://www.propharma24.pl
2. Cold pressed oils as functional food,Agnieszka Obiedzińska, Bożena Waszkiewicz-Robak, Zywnosc: Nauka, Technologia, Jakosc 19(1), January 2012
4. Nigella Sativa Health Benefits and Uses, Cathy Wong, https://www.verywellhealth.com/nigella-sativa-89064

Mikstury-olei-i-oleje-w-kapsulkach


Uwaga! Nie jestem lekarzem ani farmaceutą, a zawarte w tym artykule informacje opracowałam na podstawie podanych wyżej źródeł. Nie zastąpią one wizyty u lekarza ani konsultacji farmaceuty. Nawet najlepsze suplementy diety nie mogą być zamiennikiem zróżnicowanej diety. 

5/06/2019

Gouda - najpopularniejszy ser na świecie

Gouda - najpopularniejszy ser na świecie
Gouda najpopularniejszy żółty ser na świecie jest zarazem jednym z najstarszych serów podpuszczkowych z mleka krowiego. Nazwa "gouda"  jest współcześnie używana do określania serów produkowanych w tradycyjny holenderski sposób i nie stanowi określenia konkretnego produktu.

Gouda-najpopularniejszy-ser-na-swiecie

Historia serów podpuszczkowych z mleka krowiego, a do takich właśnie należy gouda, sięga 6000 r p.n.e, nie udało się jednak dotychczas ustalić w którym zakątku świata ją zapoczątkowano. Najprawdopodobniej proces produkcji został odkryty przypadkowo podczas przechowywania mleka w bukłaku wykonanym z żołądka zabitego cielaka, w którym występuje enzym trawienny zwany podpuszczką. Ścinanie mleka podpuszczką było znane Etruskom, od których tę metodę produkcji  przejęli w późniejszym czasie Rzymianie. Produkowane w Europie sery, ze względu na chłodniejszy niż na Bliskim Wschodzie klimat wymagały do konserwacji mniejszej ilości soli, co umożliwiało rozwój pożytecznych mikrobów i pleśni, nadających dojrzałym serom ich charakterystyczny smak.

Pierwsze wzmianki o serze Gouda pochodzą z 1184 roku Tym samym jest on jednym z najstarszych serów na świecie, których produkcja trwa nieprzerwanie do czasów współczesnych. Nazwa sera pochodzi od miasta Gouda, które w średniowieczu nabyło wyłączne prawo do posiadania rynku, na którym rolnicy hrabstwa mogli sprzedawać swój ser.
Stosunkowo łagodna w smaku gouda tradycyjnie była wytwarzana z niepasteryzowanego mleka krowiego i powlekana żółtą parafiną, która zapobiega wysychaniu sera podczas dojrzewania. Istnieją jednak duże rozbieżności między poszczególnymi przepisami regionalnymi, tym samym nazwa gouda określa raczej metodę produkcji, a nie konkretny produkt spożywczy.
Obecnie gouda produkowana na skalę przemysłową wytwarzana jest najczęściej z mleka podgrzewanego wcześniej do temperatury niszczącej bakterie i zawiera około 50% tłuszczu. Jednak około 350 gospodarstw w Holandii nadal wytwarza goudę w tradycyjny sposób. Ten typ goudy określany jest jako Boerenkaas (ser rolniczy). Boerenkaas musi być wytwarzany z mleka niepoddanego obróbce i przygotowany zgodnie z pewnymi historycznymi standardami.

Gouda-najpopularniejszy-ser-na-swiecie

Gouda jest produkowana przez różnych producentów także w Polsce. Ponieważ, jak już wyżej wspominałam, słowo "gouda" określa jedynie sposób produkcji, sery o tej nazwie mogą dość znacznie różnić się smakiem.
Do moich faworytów należy gouda produkowana przez Moniecką Spółdzielnię Mleczarską w Mońkach. Aksamitnie kremowy, o wyrazistym smaku i przyjemnym słodkawym aromacie ser z Moniek jest idealnym dodatkiem do kanapek. Ponieważ świetnie się topi sprawdza się jako ser do pizzy, lazanii, zapiekanek i innych ciepłych dań. Moniecka gouda doskonale komponuje się także z białym i różowym winem.

Gouda-najpopularniejszy-ser-na-swiecie

Gouda - najpopularniejszy ser na świecie

4/30/2019

Sałatka z grillowanym kurczakiem i jabłkiem

Sałatka z grillowanym kurczakiem i jabłkiem

Sałatka z grillowanym kurczakiem i jabłkiem

- jak wykorzystać grillowane mięsa


Sałatka z grillowanym kurczakiem, Jabłkiem Grójeckim i serem pleśniowym jest kolejnym przykładem na smaczne wykorzystanie resztek mięsa. Dodatek sera pleśniowego i pochodzących z największego sadu Europy, doskonałych Jabłek Grójeckich wzbogaci jej smak.

Sałatka z grillowanym kurczakiem i Jabłkiem Grójeckim dobrze komponuje się z dressingiem na bazie jogurtu. Zapakowaną do pudełka sałatkę można zabrać do pracy lub na uczelnię - to zdecydowanie zdrowsze rozwiązanie niż batoniki lub fast foody.

Do przygotowania tej sałatki użyłam mięsa z kurczaka, ale równie dobrze możecie wykorzystać grillowaną karkówkę czy pozbawione kostek żeberka.

Salatka-z-grillowanym-kurczakiem-i-jablkiem

Wyjątkowe Jabłka Grójeckie z 500-letnią historią

Skoro już jesteśmy przy Jabłkach Grójeckich, warto wspomnieć o ich rodowodzie, sięgającym czasów królowej Bony, która w XVI wieku założyła sady w dzisiejszym powiecie grójeckim. Pochodzące z nich owoce były wysoko cenione na królewskich i magnackich stołach.
W okresie 20-lecia międzywojennego do rozwoju sadownictwa i renomy Jabłek Grójeckich przyczynił się m.in. Tadeusz Daszewski, który zapoczątkował standaryzację owoców i wprowadził  osobne opakowania dla poszczególnych gatunków. Jabłka pochodzące z jego majątku w Nowej Wsi znane były w Polsce i za granicą.
W październiku 2011 roku Jabłka Grójeckie zostały wpisane do unijnego rejestru jako Chronione Oznaczenie Geograficzne. Oznacza to, że kupując jabłka z charakterystyczną naklejką z wizerunkiem królowej Bony, otrzymujemy owoce najwyższej jakości pochodzące z leżących w okolicach Grójca sadów. Swój niepowtarzalny smak, piękne, intensywne wybarwienie i charakterystyczną kwasowość Jabłka Grójeckie zawdzięczają specyficznemu dla tego regionu mikroklimatowi i wysokim wahaniom temperatury w okresie bezpośrednio poprzedzającym zbiory.

Marka „Jabłka Grójeckie” obejmuje aktualnie 40 odmian (w tym 27 głównych) m. in. Red Jonaprince, Gala, Jonagored, Szara Reneta, Antonówka czy Lobo. Ich uprawa prowadzona jest wg ściśle określonych standardów dotyczących m.in. ograniczenia do niezbędnego minimum środków ochrony roślin, sposobu i okresu zbiorów czy też  warunków przechowywania. Ponieważ Jabłka Grójeckie są delikatne, owoce pakowane są ręcznie lub przy użyciu specjalistycznych maszyn minimalizujących możliwość uszkodzenia. Dzięki temu dłużej zachowują walory smakowe i odżywcze. To zalewie  kilka powodów dla których wart sięgnąć po Jabłka Grójeckie.

Salatka-z-grillowanym-kurczakiem-i-jablkiem

Sałatka z grillowanym kurczakiem, jabłkiem i serem 

proporcje dla 3-4 osób
  • 2 upieczone na grillu filety z piersi kurczaka
  • 2 Jabłka Grójeckie
  • opcjonalnie 100-150 g sera pleśniowego 
  • pomidorki koktajlowe
  • drobno posiekana papryczka chili
  • miks sałat
  • 1 łyżka soku z cytryny
  • drobno posiekana czerwona cebula lub szczypiorek 
  • ulubione kiełki  
  • sól i pieprz do smaku
Dresing
  • 3 łyżki jogurtu naturalnego
  • 2 łyżki majonezu
  • 1 łyżka musztardy
  • sól, pieprz do smaku
Wszystkie składniki dressingu wymieszać ze sobą i odstawić na 15-30 minut.

Salatka-z-grillowanym-kurczakiem-i-jablkiem

Przepis na sałatkę z grillowanym kurczakiem, jabłkiem i serem

Jabłka umyć,pokroić w cienkie plasterki i skrapiać sokiem z cytryny. Zgrillowane mięso pokroić na kawałki "na jeden kęs". Pomidorki koktajlowe przekroić na połówki.  Sałatę opłukać i osuszyć porwać na kawałki. Papryczkę chili pokroić na cienkie plasterki, a cebulę w drobną kostkę,
Wszystkie składniki wymieszać, przyprawić do smaku solą i pieprzem, posypać kiełkami.
Bezpośrednio przed podaniem polać przygotowanym wcześniej dressingiem.

Salatka-z-grillowanym-kurczakiem-i-jablkiem

Sałatka z grillowanym kurczakiem i jabłkiem

4/29/2019

Chleb z garnka żeliwnego

Chleb z garnka żeliwnego

Jak upiec chleb z garnka

przepis na najprostszy chleb z garnka żeliwnego

porady jak upiec smaczny chleb z chrupiącą skórką oraz jak piec chleb w piekarniku parowym

Chleb z garnka żeliwnego nie ma w naszej rodzinie długiej historii. Choć bardzo podobny przepis znalazłam kiedyś w zeszycie mojej babci, to my pieczemy go zaledwie od kilku lat. Na obczyźnie chleb pieczony w żeliwnym garnku, przypominał nam Polskę. Piekłam go dla nas i naszych rodaków, którzy znaleźli się na tej spalonej słońcem ziemi bez swoich rodzin. To były cudowne chwile patrzeć na wracających z pustyni polskich geologów, którzy jedli jeszcze gorący, domowy chleb.

Chleb z garnka ma szereg zalet. Upieczony w ten sposób będzie miał pięknie zrumienioną, chrupiącą i malowniczo popękaną skórkę, miękki, pyszny miąższ oraz idealny kształt. Garnek żeliwny działa jak miniaturowy piec chlebowy, a chleb z niego przypomina smakiem ten z czasów mojego dzieciństwa.

Przepis na chleb z garnka, który znajdziecie na dole artykułu nie należy do skomplikowanych. To najprostsze z możliwych receptury na chleb na drożdżach i chleb na zakwasie, bo w garnku żeliwnym można upiec każdy rodzaj chleba.
Tym, którzy zaczynają swoją przygodę z pieczeniem chleba przyda się pewnie kilka poniższych porad, także tych dotyczących pieczenia chleba w piekarniku z funkcją pary.

Chleb-z-garnka-zeliwnego

Jaki garnek do pieczenia chleba

Mój pierwszy chleb z garnka upiekłam w kupionym w Al-Khobar naczyniu bliżej nie znanej, chyba indyjskiej firmy. To były jedyne żeliwne garnki, jakie odpowiadały nam rozmiarem, więc wyboru nie miałam. Przez cały okres użytkowania sprawował się bez zarzutu.
Obecnie korzystam z dwóch garnków - niewielkiej emaliowanej gęsiarki żeliwnej marki Konighoffer o średnicy 21 cm oraz owalnego garnka żeliwnego o wymiarach 33,0 x 20,0 francuskiej firmy Chasseur. Oba naczynia sprawdzają się doskonale, choć garnek Chasseur mogę nagrzewać jedynie do 220 stopni ponieważ pokrywka ma bakelitowy uchwyt.
Wybór naczynia w dużej mierze zależy od tego jaką kwotę chcecie na nie przeznaczyć oraz jakiej wielkości garnek jest wam potrzebny.  Kupiony w sklepie bezpośredniego importera (firma Tadar.pl ) Konighoffer to wydatek nieco ponad 100 złotych, Chasseur kosztował niemal 600 złotych, ale na rynku są też garnki żeliwne takich firm jak niemiecki Staub, francuska Le Creuset czy szwedzki Skeppshult, których cena może przekraczać 1000 złotych.
Wybierając garnek warto zwrócić uwagę z czego wykonany jest uchwyt pokrywki, do jakiej temperatury można go nagrzewać i czy ewentualnie można go odkręcić - chleb z garnka pieczemy zazwyczaj w piekarniku nagrzanym od 220 do 240 stopni, a nie wszystkie uchwyty są odporne na takie temperatury

Drugim, znacznie tańszym, rozwiązaniem jest wykorzystanie naczyń żaroodpornych - szklanych, ceramicznych lub porcelanowych, oczywiście pod warunkiem, że będą miały pokrywkę. Nieco problemów może sprawiać znalezienie naczynia o niewielkiej średnicy, ale jednocześnie odpowiednio wysokiego.
Wielkość garnka to kolejny dość istotny element, ale w tym przypadku musicie dostosować go swoich potrzeb. Piekąc chleb tylko dla nas używamy garnka o średnicy 21 cm, ale kiedy mamy gości muszę skorzystać z dużego garnka owalnego lub naczynia żaroodpornego.
Garnek żeliwny służy mi też do duszenia i pieczenia mięs i warzyw, jest to naczynie bardzo uniwersalne i zapewne przyda się w każdym domu.

Uwaga: Garnki w ciemnych kolorach nagrzewają się szybciej i nie widać na nich tak bardzo śladów użytkowania.

Chleb-z-garnka-zeliwnego

Przydatne akcesoria do pieczenia chleba

  • Koszyk do wyrastania chleba - nie jest niezbędny, ale ułatwia przekładanie chleba do garnka. Powinien mieć średnicę o około 1 do 2 cm mniejszą niż średnica garnka do pieczenia chleba. Zazwyczaj wykonany jest z drzewa rattanowego lub plastiku.
  • Rękawice kuchenne to coś, co chyba każdy ma w swojej kuchni. Warto jednak pamiętać o tym, aby były wygodne i odporne na wysoką temperaturę jaką osiąga żeliwo.

Jak przygotować garnek do pieczenia chleba

Zazwyczaj nie ma konieczności ani natłuszczania garnka, ani oprószania go mąką czy otrębami. Do chwili obecnej nie zdarzyło mi się, aby chleb przywarł do garnka, wiem jednak że może się to zdarzyć. Jeśli trafi się Wam garnek, do którego chleb przywiera to trzeba go będzie wyłożyć papierem do pieczenia lub lekko natłuścić.

Piekarnik

Od około 15 lat używam piekarników firmy Electrolux, m.in. dlatego, że zawsze, nawet mimo upływu lat i intensywnego użytkowania, doskonale trzymają temperaturę. Aktualnie pieczemy nasze chleby w piekarniku parowym z serii 700 SteamCrisp (model  EOC6H71Z). Piekarnik parowy był moim marzeniem od dawna, ale dopiero teraz udało mi się je spełnić, więc wykorzystuję jego możliwości w 100 procentach.

Jak upiec chleb w piekarniku parowym 

Jak wiadomo najsmaczniejszy jest chleb z dobrze wypieczoną, chrupiącą skórką, a pieczenie  z funkcją pary (zwłaszcza chlebów pszennych) gwarantuje nam taki właśnie wypiek. Tego typu chleby piekę na blasze wyłożonej papierem do pieczenia lub na kamieniu. Ustawiam funkcję termoobieg + parowe i temperaturę 220 lub 230 stopni. Nagrzewam piekarnik przez około 10 minut, po czym na rozgrzaną blachę kładę uformowany bochenek. Po około 15-25 minutach zmniejszam temperaturą do 220 stopni i piekę chleb jeszcze około 20-30 minut. Czas pieczenia jest uzależniony od rodzaju chleba  i wielkości bochenka.

Jeśli piekę chleb w garnku żeliwnym nagrzewam piekarnik z pustym naczyniem przez około 20-25 minut w temperaturze 220-240 stopni, grzałka góra - dół. Po włożeniu chleba do garnka przez pierwsze 30 minut nie zmieniam ustawień  Po 30 minutach zdejmuję pokrywkę i obniżam temperaturę do 200-220 na ostatnie 20-30 minut pieczenia.
Jeśli planujecie zakup piekarnika,  to model z którego aktualnie korzystam mogę serdecznie polecić. Upieczone w nim chleby, słodkie wypieki (w tym równe jak stół serniki) smakują rewelacyjnie, a soczyste pieczenie i drób z idealnie chrupiącą skórką zachwycą każdego. Dzięki termosondzie macie pewność, że piekarnik sam się wyłączy i nic się nie przypali, ani nie będzie niepotrzebnie zużywał energii. Piekarnik parowy doskonale sprawdza się też do odgrzewania przygotowanych wcześniej potraw, nie powodując przy tym ich przesuszenia.

Chleb-z-garnka-zeliwnego

Ile czasu nagrzewać garnek do pieczenia chleba

Garnek żeliwny wstawiamy zawsze do zimnego piekarnika, ustawiamy temperaturę w przedziale 220 240 stopni i nagrzewamy garnek przez około 20-25 minut od chwili, gdy piekarnik osiągnie już pożądaną temperaturę. Czas nagrzewania zależy od piekarnika i trudno określić go co do minuty. Zimnych naczyń żeliwnych nie należy wstawiać do nagrzanego piekarnika ani stawiać gorących garnków na zimnej powierzchni ponieważ mogą popękać.
Ten problem nie dotyczy naczyń ze szkła żaroodpornego.

Jaki chleb można upiec w garnku żeliwnym

Odpowiedź na to pytanie jest krótka - kaidy. W garnku żeliwnym, ale też w naczyniach żaroodpornych można upiec zarówno chleb na drożdżach, jak i chleb na zakwasie. Najłatwiejszym na początek jest tzw. chleb bez zagniatania tzw. no knead bread. Do jego przygotowania nie jest nawet potrzebny mikser - wystarczy wymieszać łyżką wszystkie składniki do ich całkowitego połączenia.

Mikserem czy ręcznie

Mikser z hakiem do wyrabiania ciasta zdecydowanie ułatwia pracę pracę, kiedy mamy do upieczenia kilka chlebów, ale równie dobrze możemy ciasto wyrobić ręcznie i nie jest to ani czasochłonne, ani męczące. Wspomniany wcześniej chleb bez zagniatania nie wymaga nawet wyrabiania. Ma on na tyle luźną konsystencję, że w zupełności wystarczy wymieszanie wszystkich składników łyżką.

Uwaga: jeśli nie zamierzacie korzystać z miksera, to drożdże należy najpierw rozpuścić w wodzie.

Mąka, woda, drożdże sól do wypieku chleba

Chleb pieczony w żeliwnym garnku uda się z każdej niemal mąki. Najprostszy chleb z garnka piekę z mąki pszennej, To chyba najlepszy wybór na pierwszy wypiek, od niego zaczynałam moją przygodę z pieczeniem chleba w garnku żeliwnym. Zresztą w Arabii i tak nie miałam dostępu do mąki żytniej, a nie wpadłam na to aby przywieźć ją z Polski. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie,aby upiec chleb z mieszanki różnych rodzajów mąki.
Chleby, które widzicie na zdjęciach piekłam z użyciem mąki ToTa, produkowanej przez działającą w branży zbożowo- młynarskiej od niemal 80 lat rodzinną firmę Młyny Zbożowe Żabczyńscy. Nie wiem, czy jest dostępna we wszystkich sklepach, ale warto jej poszukać.
Woda - używam zwykłej wody z kranu, tyle tylko że przefiltrowanej w dzbanku filtrującym
Drożdże - korzystam z takich, które mam akurat w domu - czasami są to świeże drożdże, czasami instant. Kupując świeże drożdże zwróćcie uwagę na termin przydatności do spożycia. Zazwyczaj staram się kupować takie, których termin upływa nie szybciej niż za 14 dni.
Sól - zwykła morska sól będzie idealnym rozwiązaniem.

Przepis na najprostszy chleb z garnka

  • 400 g mąki pszennej (typ. 500 lub 550) i dodatkowo mąka do podsypania
  • 300 ml wody w temperaturze pokojowej
  • 10 g świeżych drożdży
  • 1 łyżeczka soli
  • 1 łyżeczka cukru 
  • opcjonalnie 1 czubata łyżeczka słodu jęczmiennego

Jak upiec najprostszy chleb z garnka

Przepis na chleb bez zagniatania 

no knead bread

Drożdże rozetrzeć z cukrem, dodać 3-4 łyżki wody, czubatą łyżkę mąki i odstawić na około 10 minut. Kiedy drożdże zaczną pracować, dodać pozostałe składniki i wymieszać łyżką lub mikserem do połączenia wszystkich składników. Ciasto chlebowe odstawić do wyrośnięcia na 10-14 godzin w temperaturze pokojowej.
Wyjąć ciasto na mocno podsypaną mąką stolnicę, lekko wyrobić (będzie się bardzo kleiło do rąk), rozpłaszczyć dłońmi i złożyć w kopertę (tę czynność powtarzamy 2-3 razy), po czym formujemy bochenek.
Do koszyka do wyrastania chleba (lub innego naczynia o odpowiednim kształcie - może to być zwykły durszlak) włożyć czystą ściereczkę, obsypać ją obficie mąką, ułożyć na niej uformowany bochenek. Wierzch chleba oprószyć lekko mąką, przykryć koszyczek czystą ściereczką i odstawić do wyrośnięcia na około półtorej godziny.
Na około 20-25 minut przed pieczeniem włączyć piekarnik (temperatura 240 stopni, grzałka góra - dół) i do zimnego jeszcze piekarnika wstawić garnek żeliwny lub naczynie żaroodporne wraz z pokrywą. Po upływie tego czasu umieścić ciasto chlebowe w nagrzanym garnku, nałożyć pokrywkę i piec przez 30 minut.  Następnie zdjęć pokrywkę, zmniejszyć temperaturę do 200 stopni i piec jeszcze 20-25 minut.
Upieczony chleb wystudzić na kratce.

Uwaga: Czas nagrzewania się garnka i czas pieczenia mogą się różnić w zależności od wielkości naczynia i piekarnika, z którego korzystacie. 

Najprostszy chleb z garnka na zakwasie żytnim


Zaczyn
  • 100 ml  wody 
  • 60 g mąki pszennej
  • 130 g aktywnego zakwasu żytniego 
Przygotowanie zaczynu: - wszystkie składniki wymieszać ze sobą, przykryć folią spożywczą i odstawić na 10-12 godzin. Można to zrobić od razu w misie, w której będziemy wyrabiać chleb.

Składniki na ciasto właściwe
  • cały zaczyn który przygotowaliśmy (290 g ) 
  • 250 g wody 
  • 350 g mąki pszennej lub orkiszowej (typ 550) 
  • 150 g mąki żytniej pytlowej (typ 720)
  • opcjonalnie łyżka melasy z karobu
  • 1 łyżka oliwy (świetnie pasuje wymieszany w proporcjach 1 do 1 z olejem z czarnuszki)
  • półtorej łyżeczka soli 

Przepis na najprostszy chleb z garnka na zakwasie żytnim

Do zaczynu dodajemy wszystkie składniki - wodę, obie mąki, słód, oliwę i sól. Całość mieszamy, aż wszystkie składniki się połączą. Można to zrobić ręcznie lub mikserem, nie ma potrzeby długiego wyrabiania, wystarczy 2 minuty mikserem lub 4-5 minut ręcznie. Ciasto powinno dobrze odchodzić od ścianek naczynia. Ciasto chlebowe pozostawiamy na około 2-3 godziny do wyrośnięcia.
Z wyrośniętego ciasta formujemy chleb i przekładamy go do koszyka wyłożonego ściereczką obficie oprószoną mąką. Wierzch chleba oprószamy lekko mąką, przykrywamy koszyczek czystą ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce na około 90 minut  do wyrośnięcia.

Na około 20-25 minut przed pieczeniem włączamy piekarnik (temperatura 240 stopni, grzałka góra - dół) i do zimnego jeszcze piekarnika wstawiamy garnek żeliwny lub naczynie żaroodporne wraz z pokrywą. Po upływie tego czasu przekładamy ciasto chlebowe do nagrzanego garnka, nakładamy pokrywkę i pieczemy przez 30 minut, następnie zdejmujemy pokrywkę, zmniejszamy temperaturę do 200 stopni i pieczemy jeszcze około 20-25 minut.
Upieczony chleb studzimy na kratce.

Jeśli postukamy w spód bochenka, dobrze wypieczony chleb powinien wydawać głuchy odgłos. Taki chleb nadaje się do jedzenia nawet po tygodniu od upieczenia.

Smacznego :)

Chleb-z-garnka-zeliwnego

Chleb z garnka żeliwnego

Drukuj lub zapisz przepis