Herbata z hibiskusa – właściwości, parzenie i smak

Co to jest herbata z hibiskusa i jak ją bezpiecznie pić?

Herbata z hibiskusa to napar z suszonych kielichów ketmii szczawiowej – rośliny znanej także jako malwa sudańska lub karkade. Ma rubinowy kolor, kwaskowy smak i nie zawiera kofeiny. Formalnie nie jest herbatą, bo w suszu nie ma ani jednego listka krzewu herbacianego.

Po raz pierwszy piliśmy herbatkę hibiskusową w Turcji, a polubiliśmy ją, mieszkając na Bliskim Wschodzie. W krajach arabskich karkade pije się bardzo często – zimą na ciepło, a w upał mocno schłodzoną. Od tamtej pory suszone kwiaty hibiskusa zawsze mamy w szafce i zdążyliśmy sprawdzić na sobie, jak parzyć herbatę z hibiskusa, żeby nie była za kwaśna i co można do niej dodać.

Herbata z hibiskusa w skrócie: to bezkofeinowy, ciemnoczerwony napar z suszonych kielichów Hibiscus sabdariffa. Ma kwaśny smak podobny do żurawiny i czerwonej porzeczki. Na szklankę 250 ml wystarczy 1–2 łyżeczki suszu, woda o temperaturze 90–95°C i 5–10 minut parzenia pod przykryciem.

Co to jest hibiskus? Ketmia szczawiowa i malwa sudańska

Hibiskus spożywczy to ketmia szczawiowa (Hibiscus sabdariffa) – roślina z rodziny ślazowatych, uprawiana głównie w Afryce i Azji. Do parzenia nie służą płatki kwiatów, tylko mięsiste, ciemnoczerwone kielichy. Po wysuszeniu można z nich zaparzyć kwaśny napar znany jako karkade.

W sklepach kielichy hibiskusa sprzedawane są zwykle pod nazwą „kwiat hibiskusa”, choć botanicznie to właśnie kielichy, a nie same kwiaty. Nie ma się co czepiać nazwy – ważne, żeby na etykiecie widniał gatunek Hibiscus sabdariffa.

Hibiskusa spożywczego nie wolno mylić z hibiskusem ogrodowym, czyli ketmią syryjską. Ma piękne kwiaty, więc często można ją zobaczyć w ogródkach, ale hibiskus ogrodowy nie nadaje się do parzenia. Napar robi się wyłącznie z suszonych kielichów hibiskusa spożywczego i to kupionych z pewnego źródła.

 

Jak smakuje herbata z hibiskusa?

Smak hibiskusa przypomina połączenie żurawiny i czerwonych porzeczek. Jest kwaśny i lekko cierpki. Nam kojarzy się z sokiem z czerwonej porzeczki bez cukru. Czerwony kolor i kwaskowy smak większości sklepowych herbat owocowych pochodzi zresztą z hibiskusa – nawet tych o nazwie „malinowa” czy „wiśniowa”.

Im dłużej parzymy hibiskus, tym kwaśniejszy jest smak naparu.

Co można dodać do napojów z hibiskusa:

• miód – łagodzi kwaśny smak lepiej niż cukier;
• imbir, cynamon i goździki – działają rozgrzewająco, więc pasują do zimowej wersji;
• świeża mięta – u nas obowiązkowy dodatek do wersji na lato;
• pomarańcza lub jabłko – równoważą smak napojów z hibiskusa.

Jak parzyć hibiskus? Proporcje, temperatura i czas parzenia

Hibiskus jest łatwy do zaparzenia. Wystarczy dobrać ilość suszu do wielkości kubka, zalać go gorącą wodą i dać mu kilka minut, żeby oddał kolor i smak. Im dłużej się parzy, tym napar jest ciemniejszy i kwaśniejszy. Hibiskus można przygotować na gorąco albo zalać zimną wodą i odstawić na noc do lodówki.

Najprościej zaparzyć hibiskus jak napar owocowy: 1–2 łyżeczki suszu na 250 ml wody o temperaturze 90–95°C i 5–10 minut parzenia pod przykryciem. Wersję na zimno można przygotować metodą cold brew, zalewając susz zimną wodą i odstawiając go do lodówki na kilka godzin. Szczegółowy przepis na egipskie karkade na gorąco i na zimno znajdziesz w osobnym wpisie.

Prozdrowotne właściwości herbaty z hibiskusa. Co daje picie hibiskusa?

Za właściwości herbaty z hibiskusa odpowiadają przede wszystkim antocyjany – naturalne barwniki o działaniu przeciwutleniającym, które barwią napar na czerwono. Herbatka hibiskusowa zawiera też polifenole, witaminę C oraz kwasy owocowe: cytrynowy, jabłkowy i hibiskusowy.

Hibiskus – ciśnienie i cholesterol 

Badania sugerują, że regularne picie naparu z hibiskusa może pomóc łagodnie obniżyć ciśnienie krwi i poziom cholesterolu LDL. Dotychczasowe analizy prowadzono jednak na niewielkich grupach, więc herbaty z hibiskusa nie można traktować jak lekarstwa ani zamiennika leczenia.

Hibiskus ma jeszcze jedną zaletę: nie zawiera kofeiny. Można go pić wieczorem bez obaw o sen, a mrożony świetnie gasi pragnienie i zastępuje słodzone napoje.

 

Herbata z hibiskusa – przeciwwskazania. Kto nie powinien jej pić?

Hibiskus jest uznawany za bezpieczny, ale niekiedy trzeba zachować ostrożność.

• kobiety w ciąży i karmiące – ze względu na brak jednoznacznych badań zaleca się ostrożność i konsultację z lekarzem;
• osoby z niskim ciśnieniem – napar może dodatkowo obniżać ciśnienie;
• osoby przyjmujące leki – (np. na nadciśnienie lub poziom cukru) – hibiskus może wpływać na ich działanie;
• osoby z refluksem i wrażliwym żołądkiem – kwasy owocowe mogą nasilać dolegliwości, m.in. pieczenie i odbijanie;
• osoby z nadwrażliwością szkliwa – kwaśny napar warto pić przez słomkę lub przepłukać usta wodą.
• ostrożność warto zachować przy paracetamolu i diklofenaku 

 

Karkade, czyli hibiskusowa herbata po egipsku

W Egipcie i Sudanie napar z hibiskusa to narodowy napój – w Kairze dostaniecie go na każdym straganie z napojami, a w Nubii podaje się go na weselach. Zimą pije się go gorący i mocno słodzony, latem – lodowaty. Trudno o lepszą ochłodę w czterdziestostopniowym upale, sprawdziliśmy to na własnej skórze.

Zobacz dokładny przepis na karkade na gorąco i na zimno.

 

Hibiskus w kuchni – zastosowanie kwiatu hibiskusa

Suszone kwiaty hibiskusa nadają się nie tylko do przygotowania napojów. Można z nich zrobić nawet nalewkę albo dodawać jako przyprawę do różnych potraw.

• syrop z hibiskusa – doskonały do lemoniad, deserów i koktajli; wystarczy susz, cukier i woda,
• lemoniady i napary mrożone – domowe, tańsze i lepsze od sklepowych napojów,
• nalewka z hibiskusa – kwaskowa, bardzo dobra na jesień i zimę, a na dodatek robi wrażenie w karafce,
• konfitury i desery – kwaśny dodatek do galaretek i sorbetów,
• przyprawa – zmielony susz dodaje koloru i kwaśności marynatom oraz sosom.

Nasz patent: szczypta soli dodana do naparu łagodzi kwaskowy smak lepiej niż kolejna łyżeczka cukru. Kielichy hibiskusa, które zostały po zaparzeniu, można drobno posiekać i dodać do sałatki, zamiast soku z cytryny.

FAQ – najczęstsze pytania o herbatę z hibiskusa

Czy herbata z hibiskusa to to samo co karkade?

Tak. Karkade to arabska nazwa naparu z kielichów hibiskusa, czyli ketmii szczawiowej, popularna w Egipcie i Sudanie. W Polsce ten sam susz sprzedaje się jako kwiat hibiskusa.

Czy herbata z hibiskusa pomaga na odchudzanie?

Herbata z hibiskusa może pomóc podczas odchudzania, ale sama z siebie nie działa odchudzająco i nie przyspiesza spalania tłuszczu. Największą korzyść przynosi wtedy, gdy zastępuje słodzone napoje, soki albo słodką herbatę, ponieważ ma mało kalorii.

Ile razy dziennie można pić herbatę z hibiskusa?

Nie ma jednej oficjalnej normy. Zdrowym osobom zwykle wystarczą 1–2 szklanki niezbyt mocnego naparu. Przy niskim ciśnieniu, ciąży, karmieniu piersią albo lekach przyjmowanych na stałe lepiej skonsultować regularne picie hibiskusa z lekarzem lub farmaceutą.

Czy hibiskus zawiera kofeinę?

Nie. Napar z hibiskusa nie zawiera kofeiny, więc można go pić także wieczorem.

Czy można parzyć hibiskus z ogrodu?

Nie polecamy parzenia przypadkowych kwiatów hibiskusa z ogrodu. Do naparu używa się suszonych kielichów Hibiscus sabdariffa sprzedawanych jako surowiec spożywczy. Ozdobny hibiskus ogrodowy to ketmia syryjska – inny gatunek niż hibiskus spożywczy (ketmia szczawiowa).

Ile hibiskusa na szklankę wody?

Standardowo 1–2 łyżeczki suszu (2–3 g) na 250 ml wody o temperaturze 90–95°C, parzone 5–10 minut.

Jak przechowywać suszony kwiat hibiskusa?

W szczelnym pojemniku, z dala od światła, wilgoci i intensywnych zapachów. Dobrze przechowywany hibiskus zachowuje aromat nawet rok.

 

Hibiskus – napar na każdą porę roku

Herbata z hibiskusa jest tania, można ją przygotować w pięć minut i smakuje lepiej niż niejeden napój z kawiarni. Zimą pijemy ją z imbirem i goździkami, latem z lodem i miętą.

Przepisy na syrop z hibiskusa i domową lemoniadę znajdziecie w osobnych wpisach na blogu. A jeśli piliście karkade w Egipcie, Sudanie albo w Turcji – napiszcie w komentarzu, jak je tam podawano; zbieramy regionalne warianty.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Przy chorobach przewlekłych, ciąży, karmieniu piersią lub lekach przyjmowanych na stałe regularne picie mocnych naparów z hibiskusa warto skonsultować ze specjalistą.

 Źródła

A systematic review and meta-analysis of the effects of Hibiscus sabdariffa on blood pressure and cardiometabolic markers. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34927694/

Hypertension (High Blood Pressure). https://www.nccih.nih.gov/health/hypertension-high-blood-pressure

Hibiscus Uses, Benefits & Dosage. https://www.drugs.com/npp/hibiscus.html