Dobra kawa zaczyna się przed zaparzeniem. Jak wybrać ziarna, które naprawdę nam smakują?

Dobry ekspres i precyzyjny młynek pomagają wydobyć z kawy to, co najlepsze, ale nie zmienią charakteru samych ziaren. Jeśli kawa jest dla nas zbyt kwaśna, gorzka albo zwyczajnie nijaka, problem nie musi leżeć w sposobie parzenia. Często wybraliśmy po prostu ziarna, które nie odpowiadają naszym preferencjom.

 

Na opakowaniach kawy znajdziemy informacje o kraju pochodzenia, odmianie, stopniu palenia czy nutach smakowych. Dla osoby, która chce po prostu przygotować dobre espresso lub cappuccino, liczba parametrów może początkowo utrudniać wybór. Nie trzeba jednak znać kilkudziesięciu regionów upraw ani rozpoznawać odmian botanicznych. Wystarczy wiedzieć, które informacje rzeczywiście przekładają się na smak w filiżance.

Arabica czy robusta? Różnica jest wyraźna

Arabica i robusta to dwa określenia, które najczęściej pojawiają się na opakowaniach. Różnice między nimi dotyczą zarówno profilu sensorycznego, jak i zawartości kofeiny.

Arabica zazwyczaj oferuje bardziej złożony smak i szersze spektrum aromatów. W zależności od pochodzenia i obróbki można znaleźć w niej nuty owoców, kwiatów, czekolady, karmelu czy orzechów. Robusta ma z reguły więcej kofeiny, większą gorycz i cięższy charakter. W espresso może natomiast zapewniać pełniejsze body i obfitą cremę.

Nie oznacza to, że mieszanka arabiki z robustą jest produktem gorszym od stuprocentowej arabiki. Wszystko zależy od oczekiwanego efektu. Osoba szukająca intensywnego espresso do mleka może świadomie wybrać blend zawierający robustę. Przy kawach przelewowych znacznie częściej poszukuje się natomiast subtelności i złożoności charakterystycznej dla dobrej arabiki.

Stopień palenia mówi sporo o tym, czego możemy się spodziewać

Sposób palenia ma ogromny wpływ na końcowy profil kawy. Jaśniejsze palenie pozwala zachować więcej cech związanych z pochodzeniem ziaren. W filiżance łatwiej wtedy odnaleźć owoce, kwiaty i wyraźniejszą kwasowość.

Wraz ze wzrostem stopnia palenia profil przesuwa się w stronę czekolady, karmelu, kakao, orzechów i nut palonych. Spada natomiast udział delikatniejszych aromatów charakterystycznych dla konkretnego surowca.

Jeżeli ktoś pije głównie klasyczne espresso i nie przepada za wyraźną kwasowością, dobrym punktem wyjścia mogą być ziarna palone średnio lub nieco ciemniej. Miłośnik przelewu szukający owocowego, bardziej złożonego naparu prawdopodobnie lepiej odnajdzie się wśród kaw jasno palonych.

Nie warto jednak utożsamiać mocniejszego palenia z większą zawartością kofeiny. Ciemniejszy kolor ziaren oznacza przede wszystkim inny sposób obróbki termicznej, a nie automatycznie większą „moc” kawy.

Pochodzenie nie jest tylko informacją dla pasjonatów

Kraj i region uprawy mogą podpowiedzieć, jakiego profilu smakowego oczekiwać. Nie należy traktować ich jak sztywnej instrukcji, ponieważ na efekt wpływają również odmiana kawowca, wysokość upraw, sposób obróbki, palenie i przygotowanie naparu. Pewne tendencje są jednak zauważalne.

Kawy z Brazylii często wybierają osoby lubiące profile czekoladowe, orzechowe i karmelowe. Ziarna z Etiopii potrafią oferować zdecydowanie bardziej owocowe i kwiatowe aromaty. W kawach pochodzących z Kolumbii można znaleźć zarówno słodsze, klasyczne profile, jak i bardziej owocowe kompozycje.

W praktyce zapamiętanie nazw dwóch lub trzech kaw, które szczególnie nam smakowały, daje więcej niż uczenie się całej mapy regionów. Po pewnym czasie łatwo zauważyć własny schemat wyboru.

„Czekolada, wiśnia i migdały” nie oznaczają kawy smakowej

Opis nut sensorycznych bywa błędnie interpretowany. Jeżeli producent podaje na opakowaniu czekoladę, owoce leśne, cytrusy czy orzechy, nie oznacza to, że do ziaren dodano takie aromaty.

Są to skojarzenia smakowe i zapachowe występujące naturalnie w kawie. Podobnego języka używa się przy opisywaniu wina. Jedna kawa może przypominać gorzką czekoladę i orzechy, inna przywodzić na myśl truskawki, jaśmin albo skórkę cytrusową.

To bardzo praktyczna podpowiedź przy zakupie. Jeśli lubimy kawę łagodną, słodszą i klasyczną, można zacząć od opisów zawierających czekoladę, karmel, kakao czy orzechy. Osoby szukające większej świeżości i kwasowości mogą zainteresować się nutami cytrusów, czerwonych owoców czy kwiatów.

Ziarna trzeba dopasować do metody parzenia

Ta sama kawa przygotowana w ekspresie ciśnieniowym i metodą przelewową może smakować zupełnie inaczej. Warto więc zwracać uwagę na przeznaczenie ziaren wskazane przez palarnię.

Kawy do espresso są zwykle palone w sposób ułatwiający uzyskanie odpowiedniej słodyczy, struktury i balansu podczas krótkiej ekstrakcji pod ciśnieniem. Ziarna przeznaczone do metod przelewowych często pali się jaśniej, aby lepiej zachować ich aromaty i charakter pochodzenia.

Znaczenie ma również sposób, w jaki najczęściej pijemy kawę. Do cappuccino czy latte dobrze sprawdzają się ziarna o profilu, który nie ginie po dodaniu mleka. Czekolada, orzechy, karmel i większa intensywność mogą być tutaj zaletą. Do czarnego przelewu można natomiast wybrać bardziej subtelną kawę i skupić się na jej aromacie.

Świeżość ma znaczenie, ale kawa potrzebuje też czasu

Przy zakupie warto sprawdzić datę palenia. Kawa jest produktem, którego aromat zmienia się podczas przechowywania. Po paleniu ziarna wydzielają dwutlenek węgla, dlatego bardzo świeża kawa nie zawsze jest od razu w optymalnym momencie do parzenia.

Nie ma jednej liczby dni odpowiedniej dla każdego ziarna i każdej metody. Ważniejsze jest rozsądne podejście: kupować ilości, które jesteśmy w stanie zużyć, i właściwie je przechowywać. Szczelne opakowanie, brak wilgoci, wysoka temperatura i bezpośrednie światło nie są sprzymierzeńcami aromatu.

Dobrym zwyczajem jest również mielenie kawy bezpośrednio przed przygotowaniem. Po zmieleniu powierzchnia kontaktu kawy z powietrzem gwałtownie rośnie, a utrata części aromatów następuje znacznie szybciej.

Najlepszą wskazówką jest własny smak

Oceny, rankingi i opisy specjalistów mogą pomóc znaleźć interesujące ziarna, ale ostatecznie kawa ma smakować osobie, która ją pije. Jeśli najbardziej odpowiada nam klasyczne espresso o czekoladowo-orzechowym charakterze, nie ma powodu wybierać bardzo jasnej, owocowej kawy tylko dlatego, że uchodzi za bardziej interesującą sensorycznie.

Dobrym sposobem na poznanie własnych preferencji jest zmienianie jednej rzeczy naraz. Można porównać dwie kawy z różnych krajów, ale o podobnym stopniu palenia, albo kilka ziaren z jednego regionu poddanych różnej obróbce. Po kilku takich próbach określenia z etykiety przestają być abstrakcyjne. Zaczynają realnie pomagać w zakupach.

Dobra kawa może też kosztować mniej

Lepsze ziarna nie muszą oznaczać kupowania ich bez zwracania uwagi na cenę. Przed zamówieniem kawy, młynka, ekspresu czy akcesoriów warto sprawdzić Rabatio.com, platformę z darmowymi kodami rabatowymi do tysięcy sklepów. Serwis gromadzi promocje i kody dotyczące produktów oraz usług z wielu branż, dzięki czemu przed zakupem można szybko sprawdzić, czy w wybranym sklepie da się zapłacić mniej. Przy regularnym kupowaniu dobrej kawy nawet niewielki rabat wykorzystany kilka razy w roku zaczyna mieć znaczenie.

Materiał zewnętrzny