Piernik staropolski dojrzewający
Piernik staropolski dojrzewający co roku daje nam lekcję cierpliwości i przypomina, że na najlepsze rzeczy warto poczekać. Dla nas ten piernik przekładany powidłami to coś więcej niż tylko świąteczne ciasto – to część rodzinnej tradycji. Przygotowania zaczynamy kilka tygodni przed Bożym Narodzeniem, a pieczenie zostawiamy na ostatnie dni przed Wigilią.
Piernik długo dojrzewający jest jednym z naszych ulubionych świątecznych wypieków. Miękki, pełen korzennego aromatu, najlepiej smakuje po kilku dniach od przełożenia. Można przygotować go z powidłami śliwkowymi, marcepanem albo masą orzechową, a na koniec oblać czekoladą. Jeśli szukacie innych świątecznych wypieków, sprawdźcie również nasze przepisy na ciasta na Boże Narodzenie.
Piernik staropolski sześciotygodniowy dojrzewający – przepis
Piernik staropolski przygotowujemy według tradycyjnej receptury z miodem, masłem, jajkami i dużą ilością przypraw korzennych. W naszym domu ciasto dojrzewało przez 4–6 tygodni, dlatego przygotowania do świąt zaczynały się już jesienią.
Porcje: 3 pierniki o wymiarach około 14 × 30 cm
Czas przygotowania: około 40 minut (bez dojrzewania ciasta)
Tradycyjny czas dojrzewania ciasta: 4–6 tygodni
Czas pieczenia: około 20 minut na jeden blat (do 60 minut przy trzech blatach pieczonych osobno)
Czas mięknięcia po przełożeniu: 2–3 dni
Składniki na ciasto na piernik staropolski – najsmaczniejszy piernik dojrzewający
Z podanych niżej proporcji pieczemy trzy pierniki o wymiarach około 14 × 30 cm. Za ich charakterystyczny aromat odpowiadają przyprawy korzenne. Najczęściej używamy domowej przyprawy do piernika, ale równie dobrze możecie użyć gotowej mieszanki przypraw.
- 500 g miodu
- 2 szklanki cukru (około 400 g)
- 250 g prawdziwego masła lub smalcu (można użyć 125 g smalcu i 125 g masła)
- 1 kg mąki pszennej
- 3 całe jajka
- 3 płaskie łyżeczki sody oczyszczonej rozpuszczonej w 0,5 szklanki mleka
- 1/2 łyżeczki soli
- 2 opakowania korzennych przypraw do piernika (po około 40 g)
- opcjonalnie: 2 łyżki kakao, garść pokruszonych orzechów i 3 łyżki drobno posiekanej, usmażonej w cukrze skórki pomarańczowej
- około 800 g powideł śliwkowych lub około 700 g masy marcepanowej do przełożenia ciasta
Przygotowanie ciasta na piernik staropolski – przepis krok po kroku
Przygotowanie zaczynamy od podgrzania miodu z cukrem i tłuszczem. Masę trzeba później ostudzić, zanim dodamy jajka i pozostałe składniki. Samo wyrabianie ciasta nie jest trudne, ale ze względu na dużą ilość mąki wymaga trochę czasu.
- Podgrzewanie składników. Do garnka włóżcie 500 g miodu, 2 szklanki cukru i 250 g smalcu lub masła. Podgrzewajcie stopniowo na małym ogniu, aż masa będzie bliska wrzenia. Zdejmijcie garnek z ognia i odstawcie do wystudzenia.
- Przygotowanie ciasta na piernik długo dojrzewający. Do chłodnej lub zaledwie letniej masy dodajcie 1 kg mąki pszennej, 3 jajka, 3 płaskie łyżeczki sody oczyszczonej rozpuszczonej w 0,5 szklanki mleka, pół łyżeczki soli i 2 opakowania przyprawy korzennej do piernika. Składniki dodawajcie stopniowo, cały czas mieszając i wyrabiając ciasto. Na tym etapie możecie też dodać kakao, pokruszone orzechy i drobno posiekaną, usmażoną w cukrze skórkę pomarańczową.
- Leżakowanie ciasta. W tradycyjnej recepturze przygotowane ciasto przekłada się do kamionkowego garnka lub szklanego naczynia, przykrywa czystą lnianą ściereczką i pozostawia w chłodnym miejscu do dojrzewania przez 4–6 tygodni. Dawniej wykorzystywano do tego chłodną spiżarnię lub piwnicę.
Pieczenie ciasta na piernik staropolski – przepis
W tradycyjnym przepisie piernik staropolski pieczemy na 2–4 dni przed świętami. Po upieczeniu blaty są dość twarde, ale po przełożeniu powidłami stopniowo miękną. Jeśli jednak nie macie czasu na wcześniejsze przygotowania, dobrym rozwiązaniem będzie krajanka piernikowa, którą można upiec bez wielotygodniowego leżakowania ciasta.
- Dzielenie ciasta leżakującego i pieczenie blatów piernika. Ciasto podzielcie na 2–3 części. Każdą rozwałkujcie na równą warstwę i przełóżcie do formy wysmarowanej masłem. Pieczcie w temperaturze 170–180°C, grzanie góra–dół. Czas pieczenia jednego blatu wynosi około 20 minut. Pieczcie do uzyskania złotego koloru i sprawdźcie, czy środek ciasta jest upieczony.
Jak zrobić sześciotygodniowy dojrzewający piernik staropolski?
Do przełożenia piernika najczęściej wykorzystujemy tradycyjne powidła śliwkowe z węgierek, ale można także zrobić piernik przekładany masą orzechową lub marcepanem.
- Przekładanie piernika powidłami. Jeszcze ciepłe, upieczone blaty piernika przełóżcie powidłami śliwkowymi. Jeśli upieczecie trzy blaty, jedno przełożenie możecie zrobić z powideł, a drugie z innej masy.
- Obciążanie piernika. Po przełożeniu i całkowitym wystudzeniu zawińcie piernik dość luźno w folię spożywczą i równomiernie obciążcie, na przykład deską do krojenia. Odłóżcie na 2–3 dni, żeby blaty zmiękły.
- Dekorowanie piernika. Wierzch możecie ozdobić lukrem albo polać rozpuszczoną czekoladą. Piernik ładnie wygląda również udekorowany bakaliami.
- Przechowywanie. Gotowy piernik przechowujcie szczelnie zabezpieczony w chłodnym miejscu. Jeśli przekładacie go masą wymagającą chłodzenia, przechowujcie ciasto w lodówce.
Udostępnijcie sprawdzony przepis na piernik staropolski dojrzewający
Próbowaliście już zrobić piernik staropolski przekładany powidłami? Będzie nam miło, jeśli zostawicie komentarz i podzielicie się swoimi doświadczeniami. Możecie też udostępnić przepis na Facebooku lub Instagramie i oznaczyć nas tagiem #Czteryfajery.
Piernik staropolski dojrzewający – najczęstsze błędy: co może pójść nie tak?
Jeśli piernik po upieczeniu jest zbyt twardy, nie oznacza to jeszcze, że coś poszło nie tak. Wystarczy odłożyć przełożone powidłami blaty na kilka dni, aby stopniowo nabrały wilgoci i zmiękły. To jeden z powodów, dla których piernik staropolski najlepiej przygotować z wyprzedzeniem.
Niektórzy radzą owijać piernik wilgotną ściereczką albo wkładać do pojemnika kawałek jabłka. My wolimy przełożyć blaty powidłami i poczekać, aż same zmiękną. Dzięki temu nie trzeba dodatkowo nawilżać ciasta.
Jeśli ciasto trudno rozwałkować, nie dosypujcie od razu dużej ilości mąki. Nadmiar mąki może sprawić, że po upieczeniu piernik będzie zbyt suchy.
Przekładany piernik staropolski sześciotygodniowy – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
Kiedy nastawić ciasto piernikowe?
Tradycyjnie ciasto na piernik staropolski przygotowuje się na 4–6 tygodni przed świętami. Stąd też określenie „piernik sześciotygodniowy”. W wielu domowych recepturach spotykamy również trzy- lub czterotygodniowy okres dojrzewania.
Gdzie powinno dojrzewać ciasto piernikowe?
W tradycyjnych przepisach najczęściej wymienia się chłodną spiżarnię lub piwnicę. W warunkach domowych surowe ciasto zawierające jajka i mleko należy przechowywać w lodówce, pamiętając, że samo chłodzenie nie zapewnia bezpieczeństwa przez wiele tygodni.
Czym przełożyć blaty piernika staropolskiego?
Po upieczeniu można przełożyć piernik powidłami śliwkowymi, masą orzechową lub marcepanem. Wierzch można ozdobić lukrem, polewą czekoladową albo bakaliami.
Czy można użyć sztucznego miodu?
Do przygotowania naszego piernika używamy naturalnego miodu. Nadaje ciastu charakterystyczny smak i aromat, dlatego nie polecamy zastępowania go sztucznym miodem. Taka zamiana zmieni smak gotowego wypieku.
Co jeszcze można zrobić z ciasta piernikowego?
Z tego ciasta pieczemy również pierniczki. Mają intensywny korzenny aromat, a po odpowiednim czasie miękną. Czas pieczenia trzeba jednak dostosować do ich wielkości i grubości. Jeśli wolicie przygotować osobne ciasto na małe świąteczne wypieki, wypróbujcie nasz prosty przepis na pierniczki.
Historia piernika – skąd pochodzi najsmaczniejszy piernik dojrzewający?
Tradycja wypieku pierników w Polsce sięga średniowiecza. Szczególne miejsce w jej historii zajmuje Toruń, gdzie już w XIV wieku działały warsztaty piernikarskie. Jedna z najstarszych zachowanych wzmianek o toruńskim piernikarzu pochodzi z 1380 roku. W dawnych czasach przyprawy korzenne były kosztowne, dlatego ciasta z dodatkiem cynamonu, imbiru, goździków i innych aromatycznych przypraw uchodziły za wyjątkowe.
Z biegiem lat pierniki stały się częścią polskiej tradycji świątecznej. W wielu domach receptury przekazywano z pokolenia na pokolenie, a przygotowanie ciasta było jednym z pierwszych znaków zbliżającego się Bożego Narodzenia. Tak jest również u nas – piernik staropolski należy do tych wypieków, do których wracamy każdego roku.
Piernik staropolski dojrzewający.
Komentarze